Katalog stron FORUM - e-Kartki - wy┼Ťlij! Download
´╗┐
     » Ustr├│j, w┼éadza, partie
     » Literatura
         » Poezja Hiszpa┼äska
         » Historia Literatury
         » Biografie
     » Historia
         » Dla dociekliwych
         » Madryt
         » B┼éogos┼éawieni i ┼Ťwi─Öci
         » Prezentacje
     » Architektura
     » Muzyka
     » Film
     » Malarstwo
     » Zwyczaje i ┼Ťwi─Öta
     » Powiedzenia i przys┼éowia
     » Dane statystyczne
     » Budownictwo
     » Rolnictwo


192.162.146.131 :: Kompendium
mi├ęrcoles, 19 de junio, 2019
Bonifacio, Gaudencio, Gervasio, Protasio, Romualdo, Aurora
    Muzyka

INDIALUCIA
- indyjskie korzenie flamenco

Michał Czachowski

Oko┼éo IX wieku naszej ery z niewiadomych przyczyn tysi─ůce mieszka┼äców pó┼énocno - zachodniej cz─Ö┼Ťci Indii zacz─Ö┼éo emigrowa─ç na Zachód. Wyruszyli z terenów obecnego Pend┼╝abu i Pakistanu. Ich drogi w Persji si─Ö rozdzieli┼éy i cz─Ö┼Ť─ç pow─Ödrowa┼éa szlakiem przez Palestyn─Ö, Egipt, Libi─Ö, Tunezj─Ö, Maroko i poprzez Cie┼Ťnin─Ö Gibraltarsk─ů znani ju┼╝ jako Cyganie ostatecznie dotarli na po┼éudnie maureta┼äskiej Hiszpanii. W tym regionie zwanym wówczas Al-Andalus przez setki nast─Öpnych lat przewija┼éy si─Ö kultury ró┼╝nych pa┼ästw i nacji. By┼éo to jedyne miejsce, w którym przez d┼éugi czas obok siebie ┼╝yli Cyganie, ┼╗ydzi, Katolicy i Muzu┼émanie. Ka┼╝da z tych grup etnicznych posiada┼éa w┼éasne zwyczaje, muzyk─Ö i instrumenty. Po wielu latach, na pocz─ůtku XIX wieku, w wyniku wzajemnych wp┼éywów i przemieszania si─Ö tych wszystkich elementów powsta┼éa tajemnicza, niezwykle ekspresyjna muzyka, któr─ů dzi┼Ť znamy pod nazw─ů Flamenco.

  

Micha┼é CZACHOWSKI - gitarzysta flamenco, kompozytor, publicysta, architekt, laureat wielu konkursów muzycznych oraz Nagrody Ministra Kultury i Sztuki. W 1992 roku utworzy┼é zespó┼é "Viva Flamenco!", który koncertowa┼é m. in. w Austrii, Niemczech, Anglii, Francji, W┼éoszech i Indiach. Od wielu lat uczy gry na gitarze flamenco (wyk┼éada┼é m. in. w Akademii Muzycznej w Nagpur w Indiach, gdzie uczy┼é si─Ö tak┼╝e gry na sitarze). Publikuje artyku┼éy na temat tej muzyki na ┼éamach pism: angielskoj─Özycznym "Flamenco International Magazine" oraz polskich: "┼Üwiat Gitary" i "Jazz Forum".

Kolebk─ů kultury oraz j─Özyka wi─Ökszo┼Ťci Europy by┼é Daleki Wschód a dok┼éadniej Indie, której mieszka┼äcy pó┼énocnej cz─Ö┼Ťci stanowili obok Egiptu, Mezopotamii i Chin najstarsz─ů cywilizacj─Ö ┼Ťwiata. To w┼éa┼Ťnie tam w dolinie rzeki Indus powsta┼éy pierwsze religie, pierwsze prawa oraz pierwsze instrumenty i zapisy muzyczne. Najstarsza ksi─Öga zapisana w Indiach w roku oko┼éo 2000 p.n.e. mówi o mantrach intonowanych ku czci bogów, opartych na jednej, dwóch lub trzech nutach, które w miar─Ö czasu przekszta┼éci┼éy si─Ö w skal─Ö heptatoniczn─ů. Popularna ju┼╝ w roku 350 p.n.e. skala siedmionutowa zosta┼éa zapisana jako sa, re, ga, ma, pa, dha, ni, i w tej postaci dotrwa┼éa do dnia dzisiejszego. Skala indyjska bogatsza by┼éa od wszelkich innych, poniewa┼╝ posiada┼éa ─çwier─çtony, czyli nutki po┼Ťrednie pomi─Ödzy pó┼étonami daj─ůc w jednej oktawie 22 ─çwier─çtony (shrutis). ─ćwier─çtony muzyki indyjskiej wyst─Öpuj─ů przede wszystkim w ozdobnikach, lecz tak┼╝e u┼╝ywa─ç je mo┼╝na partiach melodycznych co dla przyzwyczajonego do muzyki europejskiej ucha mo┼╝e powodowa─ç wra┼╝enie, ┼╝e ┼Ťpiewak lub instrumentalista fa┼észuje. Gdzie┼Ť pomi─Ödzy II a V wiekiem naszej ery zosta┼éa napisana pierwsza ksi─Öga o sztuce Bharata Natya Shastra, w której w bardzo szczegó┼éowy sposób zostaje opisana muzyka wokalna, instrumentalna oraz taniec. Ksi─Öga ta podaje, ┼╝e trzonem muzyki indyjskiej jest raga czyli szereg przynajmniej pi─Öciu nut w swej skali, na których oparta jest melodia wykonywana wed┼éug odpowiednich zasad i posiadaj─ůca odpowiedni nastrój. Ksi─Öga ta podaje sze┼Ť─ç g┼éównych rag, z których ka┼╝da ma swoje wariacje. W przet┼éumaczeniu na europejski system nutowy przy za┼éo┼╝eniu, ┼╝e pierwsz─ů nut─ů w skali b─Ödzie d┼║wi─Ök C, owe sze┼Ť─ç rag przedstawia si─Ö nast─Öpuj─ůco:

Bhairav - C, Des, E, F, G, As, H
Shri - C, Des, E, Fis, A, H
Malkauns - C, Es, F, As, B
Hindol - C, E, Fis, A, H
Deepak - C, Des, E, Fis, A, H
Megh - C, D, F, G, A

W VI wieku ustanowione zosta┼éy kanony w muzyce i sztuce, które aktualne s─ů do dzi┼Ť daj─ůc pocz─ůtek rozwoju muzyki klasycznej opartej na systemie rag i towarzysz─ůcym im rytmom. Muzyka indyjska zacz─Ö┼éa si─Ö coraz szybciej rozwija─ç a dobrzy muzycy stawali si─Ö coraz bardziej doceniani i poszukiwani przez panuj─ůcych w┼éadców.

Indyjska kultura muzyczna wp┼éywa┼éa równie┼╝ na inne kraje, indyjscy Brahmini przynie┼Ťli te systemy do Persji i Arabii rozprzestrzeniaj─ůc je w ten sposób na zachodzie. Arabska muzyka trafi┼éa w mi─Ödzyczasie do okupowanej przez arabów Andaluzji. Pierwszy w┼éadca Al-Andalus Abd ar-Rahmân I zaprosi┼é na swój dwór muzyków arabskich, którzy przynie┼Ťli ze sob─ů poezj─Ö, pie┼Ťni, muzyków i instrumenty muzyczne takie jak flety, b─Öbny i arabsk─ů lutni─Ö oud. W 822 roku przyby┼é z Bagdadu do Kordoby poeta, muzyk i ┼Ťpiewak imieniem Abu al-Hasan Alî ibn Nafi znany jako Zyryâb (czarny ptak). Cz┼éowiek ten o niebywa┼éym talencie pe┼éni┼é wówczas najwi─Öksz─ů rol─Ö w muzycznej edukacji ca┼éego Al-Andalus, za┼éo┼╝y┼é bowiem akademi─Ö muzyczn─ů i wprowadzi┼é arabsko-perski system zapisu muzycznego, wykszta┼écaj─ůc ponad 10 tysi─Öcy muzyków.

Wkrótce, podczas pierwszych najazdów muzu┼éma┼äskich na pó┼énocne Indie ich równie┼╝ rozwini─Öta wysoko muzyka arabska zacz─Ö┼éa oddzia┼éywa─ç silnie na indyjsk─ů. Perscy muzycy i ┼Ťpiewacy do istniej─ůcej ju┼╝ tradycji muzycznej dodali w┼éasne elementy oraz instrumenty tworz─ůc wiele nowych form muzycznych. Jedn─ů z takich sta┼éo si─Ö qawwali czyli pie┼Ťni wykonywane na cz─Ö┼Ť─ç Boga. Muzyczny rozwój Indii osi─ůgn─ů┼é swój szczyt za panowania Allaudina Khilji w XIV wieku. Amir Khusro (1254-1324) by┼é ministrem Mughalskiego su┼étana, znakomitym poet─ů, muzykiem i znawc─ů muzyki indyjskiej, arabskiej i perskiej. Dla muzyki indyjskiej zrobi┼é tak wiele jak nikt, nigdy dot─ůd i nigdy pó┼║niej. Wprowadzi┼é wiele nowych rag oraz rytmów i przede wszystkim stworzy┼é dwa nowe instrumenty, które dzi┼Ť w muzyce indyjskiej stanowi─ů podstaw─Ö, a mianowicie sitar i tabl─Ö.

PRZYBYSZE Z INDII

Inwazja muzu┼émanów i podzia┼é kastowy jaki wprowadzili w podbitym regionie Indii spowodowa┼éa, ┼╝e cz─Ö┼Ť─ç ludno┼Ťci nale┼╝─ůcej do najni┼╝szej kasty siudra lub chandala - b─Öd─ůcej poza systemem kastowym musia┼éa opu┼Ťci─ç kraj z powodu "czystki socjalnej". Nie wiadomo dok┼éadnie dlaczego i kiedy musieli oni opu┼Ťci─ç Indie. Antropolodzy i historycy podaj─ů ró┼╝ne hipotezy. Na pewno cz─Ö┼Ť─ç ludno┼Ťci wyemigrowa┼éa stamt─ůd na pocz─ůtku XV wieku po inwazji Mogo┼éów, pod dowództwem Tamerlana Wielkiego, którzy zaj─Öli pó┼énocno - zachodni region Indii. Ludno┼Ť─ç ta równie┼╝ mog┼éa wyemigrowa─ç znad Indusu znacznie wcze┼Ťniej, bo ju┼╝ w V wieku naszej ery. Jedna z jedenastowiecznej epopei perskiej podaje, ┼╝e król Behram Gour (420-438) poprosi┼é indyjskiego rad┼╝─Ö Shankala o przys┼éanie muzykantów na dwór, aby rozweselili smutnych Persów. Rad┼╝a przys┼éa┼é mu dziesi─Ö─ç tysi─Öcy muzyków obojga p┼éci zwanych Luri, którzy grali na instrumentach strunowych, ┼Ťpiewali i ta┼äczyli. Nie chcieli oni jednak zajmowa─ç si─Ö upraw─ů roli i zostali po jakim┼Ť czasie wyp─Ödzeni z Persji id─ůc dalej na Zachód.

Karawany w─Ödruj─ůcych Hindusów posuwaj─ůc si─Ö na zachód absorbowa┼éy elementy kultury krajów przez które przemierzali. W momencie gdy dotarli do Hiszpanii ich j─Özyk, taniec i ┼Ťpiew by┼éy jeszcze ci─ůgle zbli┼╝one do tego co wynie┼Ťli z Indii. Pierwsze plemiona cyga┼äskie osiedli┼éy si─Ö w Andaluzji ju┼╝ za czasów Abd ar-Rahmana III czyli w X wieku. Na pocz─ůtku podawali si─Ö za pokutuj─ůcych pielgrzymów z Egiptu, którzy musieli odpokutowa─ç za dawne przewinienia. Druga grupa Cyganów id─ůca pó┼énocnym szlakiem przez Afganistan, Bizancjum, Armeni─Ö, Grecj─Ö, Serbi─Ö, Niemcy i Francj─Ö dotar┼éa do Hiszpanii w 1425 roku. Obie te grupy w─Ödruj─ůcych Cyganów spotka┼éy si─Ö na pó┼éwyspie, nie byli to ju┼╝ jednak ci sami ludzie. Asymiluj─ůc elementy pa┼ästw przez które przechodzili zmienili si─Ö znacznie, zarówno pod wzgl─Ödem kultury, muzyki, j─Özyka jak i obyczajów.

GITANOS FLAMENCOS

Wiemy dzi┼Ť, ┼╝e flamenco stworzyli Cyganie zamieszkuj─ůcy Andaluzj─Ö. Stworzyli muzyk─Ö, która jest niepodobna do jakiejkolwiek muzyki cyga┼äskiej innych regionów Europy. Nie przynie┼Ťli te┼╝ ze sob─ů do Hiszpanii niczego co przypomina┼éoby flamenco. Nigdy równie┼╝, w krajach przez które Cyganie w─Ödrowali, nie znaleziono ┼╝adnych ┼Ťladów tej muzyki. Dlaczego w takim razie flamenco powsta┼éo w┼éa┼Ťnie w Andaluzji skoro wszyscy Cyganie na ┼Ťwiecie wywodz─ů si─Ö z tego samego zak─ůtka ┼Ťwiata? Otó┼╝ w momencie gdy do Hiszpanii przyw─Ödrowa┼éy pierwsze plemiona cyga┼äskie istnia┼éa tu ju┼╝ wysoko rozwini─Öta kultura muzyczna. Cyganie szybko j─ů przyswoili interpretuj─ůc na w┼éasny sposób. Trzy wieki pó┼║niej wydob─Öd─ů z tej mieszaniny kultur to, co pó┼║niej nazwane zostanie mianem flamenco.

Wp┼éyw na powstanie ta┼äca i ┼Ťpiewu flamenco mia┼éy nie tylko istniej─ůce kultury zamieszkuj─ůcych ludów, ale tak┼╝e temperament, sposób ┼╝ycia i sytuacja spo┼éeczna. W Andaluzji, w ma┼éych, bia┼éych, górskich miasteczkach u podnó┼╝a krusz─ůcych si─Ö starych fortów maureta┼äskich Cyganie spotykali mieszka┼äców, którzy byli do nich podobni, Byli to ┼╗ydzi i Moryskowie. Poczucie wi─Özi, lub pewnego rodzaju blisko┼Ťci z tymi lud┼║mi wzros┼éo kiedy uchwalone zosta┼éy mi─Ödzy XV a XVIII wiekiem regulacje prawne, które zaowocowa┼éy surowym prze┼Ťladowaniem Cyganów. Cyganie pozbawieni praw, podobnie jak Moryskowie i ┼╗ydzi, znosz─ů te same cierpienia i udr─Öki, t─Ö sam─ů n─Ödz─Ö i prze┼Ťladowania. Stapiaj─ů si─Ö ze sob─ů, gdy┼╝ nale┼╝─ů teraz do tej samej grupy spo┼éecznej. To ca┼ée cierpienie odbi┼éo si─Ö na tematyce i charakterze pó┼║niejszych pie┼Ťni flamenco, które w swej pierwotnej formie wyra┼╝a┼éy cierpienie i ból. W tym samym czasie, bo pod koniec XVIII wieku odnotowano pierwsz─ů w historii wzmiank─Ö o muzyce flamenco. Wspomniano o pie┼Ťniach z Jerez de la Frontera wykonywanych przez Cygana znanego jako Tío Luis el de la Juliana. To, co jeszcze wtedy nie nazwane zosta┼éo mianem Flamenco d┼║wi─Öcza┼éo tylko przy blasku kowalskich palenisk lub w cyga┼äskich domach. Cyganie od wieków byli ludem ┼Ťpiewaj─ůcym i ta┼äcz─ůcym, nie mo┼╝emy jednak stwierdzi─ç jakie melodie wydobywa┼éy si─Ö z ich domów i grot do po┼éowy XVIII wieku. Z zachowanych rysunków z tego okresu mo┼╝emy si─Ö dowiedzie─ç, ┼╝e zanim pojawi┼éa si─Ö gitara instrumentami akompaniuj─ůcymi by┼éo tamburyno, kastaniety, skrzypce, m┼éot i kowad┼éo oraz klaskanie.

Powoli cyga┼äskie pie┼Ťni zacz─Ö┼éy wychodzi─ç z ku┼║ni na ulice do male┼äkich tawern i s─ůsiedzkich patiów. Skarga kowala ┼Ťpiewana do rytmu kowad┼éa sta┼éa si─Ö teraz pie┼Ťni─ů zwan─ů martinete, pie┼Ť┼ä o samotno┼Ťci soleá a lament wi─Ö┼║nia carcelera. To co wcze┼Ťniej pe┼éni┼éo bardzo mistyczn─ů i osobist─ů, czasem nawet religijn─ů funkcj─Ö teraz staje si─Ö stopniowo cz─Ö┼Ťci─ů kultury ogó┼éu Cyganów. Zacz─Öli oni przywi─ůzywa─ç wi─Öksz─ů wag─Ö do pie┼Ťni i ta┼äców nadaj─ůc poszczególnym formom indywidualne cechy i melodie. Nieco pó┼║niej gitara przyswoi┼éa sobie szóst─ů strun─Ö i sta┼éa si─Ö instrumentem akompaniuj─ůcym. ┼Üpiewanie w tawernach przeobrazi┼éo si─Ö w pewnego rodzaju rytua┼é i tradycj─Ö do tego stopnia, ┼╝e niektóre tawerny nastawione by┼éy g┼éównie na muzyk─Ö. Cyganie kojarzeni byli od razu ze ┼Ťpiewem i ta┼äcem, a ich styl ┼╝ycia i muzyka sta┼éa si─Ö tematem wielu poematów i dzie┼é teatralnych.

Kilka lat pó┼║niej flamenco nagle rozprzestrzeni┼éo si─Ö po ca┼éej Hiszpanii, a wykonawcami tej sztuki stali si─Ö nie tylko Cyganie andaluzyjscy, ale tak┼╝e madryccy payos czyli nie-Cyganie. W po┼éowie XIX wieku zacz─Öto otwiera─ç kluby flamenco, w których co wieczór mo┼╝na by┼éo zobaczy─ç wyst─Öpuj─ůcych flamencosów. Szybko zacz─Ö┼éo pojawia─ç si─Ö coraz wi─Öcej artystów, a flamenco sta┼éo si─Ö ju┼╝ sztuk─ů znan─ů w ca┼éej Hiszpanii. W czasie nast─Öpnychych pi─Ö─çdziesi─Öciu lat powsta┼éo najwi─Öcej dzisiaj znanych form ┼Ťpiewu, muzyki i ta┼äca flamenco. ┼Üpiew flamenco zacz─ů┼é by─ç lubiany i akceptowany nie tylko przez ludno┼Ť─ç cyga┼äsk─ů, ale nawet ludzie z wy┼╝szych sfer zacz─Öli przychodzi─ç na przedstawienia flamenco. Wreszcie ta niegdy┼Ť intymna forma wyra┼╝ania wewn─Ötrznych uczu─ç poprzez ┼Ťpiew muzyk─Ö i taniec sta┼éa si─Ö form─ů zarobku na ┼╝ycie, co spowodowa┼éo, ┼╝e arty┼Ťci mogli skupi─ç si─Ö bardziej na w┼éasnym rozwoju artystycznym tworz─ůc nowe formy i kreuj─ůc w┼éasny styl. Druga po┼éowa XX wieku da┼éa pe┼ény rozkwit tej sztuce, która jest dzi┼Ť najpopularniejsz─ů muzyk─ů etniczn─ů na ┼Ťwiecie posiadaj─ůc─ů tysi─ůce wielbicieli na wszystkich kontynentach i inspiruj─ůc─ů wielu muzyków.

CYGANIE CZY HINDUSI?

Cyganie wiele lat po opuszczeniu Indii zachowali cechy ich rodzimego j─Özyka. Dialekt tego spo┼éecze┼ästwa jest niezwykle podobny do hindi, pali i penjabi - j─Özyków wywodz─ůcych si─Ö z sanskrytu i u┼╝ywanych w tamtym czasie na terytorium Hindustanu, Pend┼╝abu i królestwa Sindh. Dowodem na w─Ödrówk─Ö tych ludów jest tak┼╝e spora ilo┼Ť─ç s┼éów przej─Ötych z pa┼ästw, na których terenie Cyganie przebywali.

Tak┼╝e wygl─ůd zewn─Ötrzny czarnow┼éosych, o ciemnej cerze i ciemnych oczach Cyganów by┼é niezwykle podobny do mieszka┼äców doliny rzeki Indus ze ┼Ťrodkowego i zachodniego Hindustanu. Jedna z pi─Ötnastowiecznych kronik tak opisuje ich wygl─ůd: "...Byli oni chudzi, czarni i jedli jak ┼Ťwinie. Kobiety chodzi┼éy w koszulach z przewieszon─ů p┼éacht─ů i nosi┼éy kolczyki wielce ozdobne...". Ten opis idealnie pasuje do wygl─ůdu Hindusów ze wsi, którzy do dzi┼Ť s─ů chudzi, posiadaj─ů bardzo ciemn─ů skór─Ö i jedz─ů palcami. Tradycyjny strój z Pend┼╝abu - penjabi posiada w┼éa┼Ťnie szal przewieszany przez dekolt, do którego kobiety zawsze przywdziewa┼éy ozobn─ů bi┼╝uteri─Ö. Tak wi─Öc Cyganie o indyjskim rodowodzie stawali si─Ö stopniowo Hiszpanami a ich odr─Öbno┼Ť─ç w miar─Ö up┼éywu czasu zaciera┼éa si─Ö. Andaluzyjscy Gitanos pos┼éuguj─ů si─Ö dzi┼Ť j─Özykiem hiszpa┼äskim. Z dawnego j─Özyka hiszpa┼äskich Cyganów zwanego Caló, Zincalé lub Romaní pozosta┼éy w u┼╝yciu jedynie pewne s┼éowa i zwroty odmieniane wed┼éug gramatyki hiszpa┼äskiej.

MUZYKA INDYJSKA I FLAMENCO

Muzyka indyjska nie ma harmonii kontrapunktu czy akordów, jest natomiast oparta bardzo wyra┼║nie na melodii i rytmie. Tradycja muzyczna Indii, która pomimo tak d┼éugiego czasu istnienia nie rozwin─Ö┼éa tych typowych dla muzyki europejskiej elementów, ale wykszta┼éci┼éa za to niezmiernie skomplikowane rytmy oraz setki ró┼╝nych skal nieznanych w ogóle muzykom Europy. Rytmiczne schematy tej muzyki b─Öd─ů za pewne tak samo trudne do opanowania dla Europejczyka jak dla Hindusów barokowa polifonia czy jazzowa harmonia. Wspólna jednak dla jazzu i klasycznej muzyki indyjskiej jest improwizacja stanowi─ůca 90 procent koncertu artysty. Powracaj─ůcy temat i jego improwizowane wariacje upodabniaj─ů w si─Ö w ten sposób do sposobu kreowania muzyki obu tych stylów. Na p┼éaszczy┼║nie rytmicznej i ekspresyjnej muzyka hinduska przypomina w du┼╝ym stopniu flamenco. Rytm, który stanowi tutaj obok melodii podstaw─Ö kompozycji jest tak┼╝e tematem do improwizacji. Nierównomiernie roz┼éo┼╝one akcenty w cyklach zarówno w muzyce indyjskiej jak i flamenco wymagaj─ů od artysty niebywa┼éego poczucia rytmu. Niezwykle dynamiczne partie rytmiczne w dialogach mi─Ödzy instrumentem melodycznym a perkusyjnym przypominaj─ů dialogi mi─Ödzy gitar─ů a stepowaniem tancerza czy cajonisty. W tym przypadku arty┼Ťci pos┼éuguj─ů si─Ö znanymi sobie gotowymi patentemi, lub charakterystycznymi punktami, w których na przyk┼éad obaj nagle idealnie synchronicznie urywaj─ů fraz─Ö. Takie rytmiczne zagrywki wywo┼éuj─ů w ten sposób ogromne wra┼╝enie na s┼éuchaczach, którzy wyra┼╝aj─ů swoje zadowolenie okrzykami typu kiabathe, uaa czy allah (b─Öd─ůce dok┼éadnie odpowiednikiem flamencowskiego ole) dopinguj─ůc tym graj─ůcych artystów. Niezwykle dynamiczna forma flamenco jak─ů jest bulerías zawiera w sobie tak┼╝e te elementy, którymi w muzyce hinduskiej s─ů ekspresja, wirtuozeria instrumentalna i poczucie rytmu wyst─Öpuj─ůce szybszych partiach rag. Spokojne formy flamenco, nie posiadaj─ůce rytmu jak na przyk┼éad martinete, tarantas, granainas czy saeata przypominaj─ů aalap, który jest pierwsz─ů cz─Ö┼Ťci─ů ragi wykonywan─ů ad libitum o bardzo medytacyjnym i mitycznym zabarwieniu.

Jednym z najstarszych rytmów jakie zosta┼éy ustanowione w klasycznej muzyce indyjskiej by┼é ektal - rytm, którego struktura sk┼éada si─Ö z 12 uderze┼ä. Podobnie w muzyce flamenco podstawowy rytm - compás, na bazie którego powsta┼éa wi─Ökszo┼Ť─ç form tak┼╝e posiada t─ů sam─ů struktur─Ö, ró┼╝ni si─Ö on natomiast od indyjskiego akcentami i sposobem frazowania. Muzyk indyjski zazwyczaj rozpoczyna i ko┼äczy improwizacj─Ö wraz z pierwszym uderzeniem cyklu akcentuj─ůc go wyra┼║nie, daj─ůc w ten sposób s┼éuchaczowi punkt, w którym pod┼éapie on rytm. We flamenco jest nieco inaczej, szczególnie we wspó┼éczesnym, gdzie synkopowana fraza lub akcenty znajduj─ů si─Ö pomi─Ödzy uderzeniami taktu, a arty┼Ťcie zale┼╝y na zaskoczeniu s┼éuchacza, któremu sprawia to ogromn─ů przyjemno┼Ť─ç.

┼Üpiew flamenco, maj─ůcy swoje orientalne korzenie jest oparty w wi─Ökszo┼Ťci na trzech skalach, które równie┼╝ w muzyce indyjskiej s─ů popularne. Tak wi─Öc na przyk┼éad seguiryias, bulerías, tarantas, soleares czy tangos oparte s─ů na ragach bhairavi, basant mukhari lub bhairav. Podobnie stosowane w muzyce indyjskiej melizmaty oraz portamento jest niezwykle zbli┼╝one do ┼Ťpiewu flamenco, z t─ů jednak ró┼╝nic─ů, ┼╝e w indyjskim ┼Ťpiewie jest to o wiele bardziej skomplikowane. Skala g┼éosu jest we flamenco zazwyczaj zawarta w obr─Öbie seksty przy czym ┼Ťpiew indyjski zawiera czasem trzy oktawy. Podobie┼ästwa ┼Ťpiewu flamenco mo┼╝na znale┼║─ç równie┼╝ w pewnym stopniu ┼Ťpiewe qawwali z Pakistanu, w którym artysta gard┼éowym g┼éosem niemal wykrzykuje wersy pie┼Ťni.

Taniec flamenco posiada swe korzenie w dawnych religijnych ta┼äcach orientalnych. W dzisiejszej jego postaci mo┼╝emy odnale┼║─ç pewne podobie┼ästwa do hinduskiego ta┼äca kathak pochodz─ůcego z pó┼énocnych Indii. W szczególno┼Ťci typowe dla tego stylu ruchy ruchy ramion, d┼éoni i palców oraz stepowanie przypominaj─ů taniec andaluzyjskich Cyganów. W obu tych stylach taniec wykonywany jest przede wszystkim przez jednego tancerza i jest bardzo ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzany z muzyk─ů i z rytmem. We flamenco tancerzowi akompaniuj─ů gitara, ┼Ťpiew, klaskanie i cajón, natomiast w kathak mog─ů to by─ç obok ┼Ťpiewu, tabla, pakhawaj, sitar lub sarangi. W tym przypadku w ta┼äcach typu kathak ta┼äczy si─Ö boso, a rytm stepowania nadaj─ů zawieszone na kostkach dzwoneczki i g┼éo┼Ťne "kla┼Ťni─Öcia" stop─ů o pod┼éog─Ö. Flamenco jest jednak du┼╝o bardziej dynamiczne, czasem agresywne lub o zabarwieniu erotycznym. W flamenco nie opowiada si─Ö ta┼äcem historii i gestom nie przypisuje si─Ö konkretnych znacze┼ä, tutaj ruchy cia┼éa i gesty wyra┼╝aj─ů pewne stany emocjonalne tancerza lub podkre┼Ťlaj─ů znaczenie s┼éów i charakteru melodii, która im towarzyszy.

Nie mo┼╝na powiedzie─ç na pewno, ┼╝e flamenco ma swoje korzenie w Indiach, pewnym jednak jest, ┼╝e Cyganie, którzy stworzyli t─ů muzyk─Ö wyszli stamt─ůd wieki temu. Ciekawe, czy gdyby przyszli do Andaluzji na przyk┼éad z Chin powsta┼éoby flamenco jakie znamy dzi┼Ť? Nawet je┼Ťli oba te niezmiernie ciekawe gatunki muzyki nie maj─ů bezpo┼Ťrednich zwi─ůzków, mo┼╝na ┼éatwo stwierdzi─ç, ┼╝e muzyk─Ö indyjsk─ů i flamenco ┼é─ůczy przede wszystkim uczuciowo┼Ť─ç, ekspresja, rytmiczno┼Ť─ç, g┼é─Öbia i wra┼╝liwo┼Ť─ç.

Michał Czachowski
[email protected]
www.flamenco.art.pl

   

Czytano 14172 razy Opublikował: Admin Data utworzenia: 12 Październik 2005 Data aktualizaji 16 Czerwiec 2019
Ilo┼Ť─ç odwiedzin strony: 55464280 od 2005-11-01
Obecnie na stronie jest: 5 u┼╝ytkownik├│w
2000- © Hiszpania-online.com - Wszelkie prawa zastrze┼╝one