Katalog stron FORUM - e-Kartki - wy┼Ťlij! Download
´╗┐
     » Katalog stron


192.162.146.131 :: Strona główna
jueves, 14 de noviembre, 2019
Clemente, Serapi├│n, Veneranda
    Artyku┼éy

HISZPANIA WOBEC REFORMY I ROZSZERZENIA UNII EUROPEJSKIEJ

Bo┼╝ena Paj─ůk rok studi├│w: III, rok akad. 2001/02 UNIWERSYTET JAGIELLO┼âSKI WYDZIA┼ü STUDI├ôW MI─śDZYNARODOWYCH I POLITYCZNYCH STOSUNKI MI─śDZYNARODOWE

Celem tej pracy jest wykazanie, ┼╝e mimo i┼╝ Hiszpania geograficznie jak najbardziej przynale┼╝y do Europy, a nawet zdaje si─Ö aktywnie uczestniczy─ç w ┼╝yciu wspólnotowym Unii Europejskiej, w rzeczywisto┼Ťci znajduje si─Ö na uboczu wa┼╝nych, tocz─ůcych si─Ö w UE dyskusji oraz bardzo wybiórczo interesuje si─Ö integracj─ů europejsk─ů.

Spis tre┼Ťci

WST─śP
1. Miejsce i rola Hiszpanii w Unii Europejskiej
1.1. Hiszpania - pa┼ästwo "┼Ťrednie"
1.2. Reprezentacja Hiszpanii w Instytucjach UE
1.3. Hiszpania jako najwi─Ökszy beneficjent netto bud┼╝etu UE
2. Reforma i przysz┼éo┼Ť─ç
2.1. Hiszpania w Instytucjach UE po reformie z Traktatu Nicejskiego
2.2. Nicea a polityka regionalna
2.3. Wk┼éad Hiszpanii w debat─Ö nad przysz┼éo┼Ťci─ů Europy
3. Hiszpania deklaratywnie i praktycznie wobec rozszerzenia Unii Europejskiej
3.1. Deklaracje Hiszpanii odno┼Ťnie rozszerzenia UE
3.2. Negatywne skutki rozszerzenia UE z punktu widzenia Hiszpanii
3.3. Błędy Hiszpanii na drodze do Zjednoczonej Europy
WNIOSKI KOŃCOWE
BIBLIOGRAFIA


Wst─Öp

Celem tej pracy jest wykazanie, ┼╝e mimo i┼╝ Hiszpania geograficznie jak najbardziej przynale┼╝y do Europy, a nawet zdaje si─Ö aktywnie uczestniczy─ç w ┼╝yciu wspólnotowym Unii Europejskiej, w rzeczywisto┼Ťci znajduje si─Ö na uboczu wa┼╝nych, tocz─ůcych si─Ö w UE dyskusji oraz bardzo wybiórczo interesuje si─Ö integracj─ů europejsk─ů.

Podj─Öcie tego tematu wydaje mi si─Ö wa┼╝ne ze wzgl─Ödu na dosy─ç powszechnie podzielane prze┼Ťwiadczenie, i┼╝ Polska z Hiszpani─ů ma bardzo du┼╝o wspólnego, mo┼╝e wykorzysta─ç jej do┼Ťwiadczenie, a tak┼╝e liczy─ç na jej aktywne wsparcie w staraniach o przyj─Öcie do UE. Nie neguj─Ö faktu, ┼╝e Polska mo┼╝e si─Ö wiele od Hiszpanii nauczy─ç, jednak wydaje mi si─Ö przesadzona wiara w solidarno┼Ť─ç tego kraju z Polsk─ů i jego dobre ch─Öci odno┼Ťnie wspierania naszego szybkiego cz┼éonkostwa w UE. W pracy postaram si─Ö wykaza─ç, ┼╝e Hiszpania ma w┼éasne interesy, cz─Östo nie do pogodzenia z polskimi. Kraje Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej s─ů jej bardzo dalekie - i to nie tylko ze wzgl─Ödu na odleg┼éo┼Ť─ç geograficzn─ů.

Praca jest podzielona na trzy g┼éówne cz─Ö┼Ťci. W pierwszej z nich staram si─Ö umiejscowi─ç Hiszpani─Ö w strukturach UE, przedstawi─ç jej cele, interesy i korzy┼Ťci p┼éyn─ůce z cz┼éonkostwa. Ta cz─Ö┼Ť─ç zawiera stosunkowo najwi─Öcej danych statystycznych, których przywo┼éanie wyda┼éo mi si─Ö konieczne ze wzgl─Ödu na potrzeb─Ö przybli┼╝enia rzeczywistej pozycji tego kraju w┼Ťród innych pa┼ästw UE.

Kolejna cz─Ö┼Ť─ç jest po┼Ťwi─Öcona stanowisku Hiszpanii wobec reformy i ogólnej przysz┼éo┼Ťci UE, natomiast trzecia cz─Ö┼Ť─ç mówi o jej stosunku do rozszerzenia UE. W tych dwóch rozdzia┼éach zawiera si─Ö wi─Öcej moich w┼éasnych przemy┼Ťle┼ä. Celowo zrezygnowa┼éam z dok┼éadniejszego omawiania instytucji UE, mechanizmów funkcjonowania pomocy w ramach polityki regionalnej czy szczegó┼éów hiszpa┼äskiej prezydencji w UE. W przypisach jednak┼╝e odsy┼éam do wielu ciekawych pozycji, traktuj─ůcych dosy─ç szczegó┼éowo o tych kwestiach.

Przy pisaniu pracy korzysta┼éam z wielu opracowa┼ä, g┼éównie jednak┼╝e by┼éy to ┼║ród┼éa internetowe, cz─Östo dost─Öpne jedynie w j─Özyku hiszpa┼äskim. Literatura polska odno┼Ťnie problematyki hiszpa┼äskiej jest dosy─ç uboga i dotycz─ůca raczej kwestii drogi Hiszpanii do demokracji, ni┼╝ jej funkcjonowania w obecnych strukturach UE. Niemniej jednak dost─Öpne s─ů pojedyncze artyku┼éy, mówi─ůce o wspó┼éczesnej rzeczywisto┼Ťci hiszpa┼äskiej.

 


1. Miejsce i rola Hiszpanii w Unii Europejskiej

1.1. Hiszpania - pa┼ästwo "┼Ťrednie"

Hiszpania jest cz┼éonkiem Wspólnot Europejskich od 1986 roku (1). Od pocz─ůtku przypad┼éa jej kategoria kraju ┼Ťredniego, które to okre┼Ťlenie postaram si─Ö uzasadni─ç poprzez ilustracj─Ö poszczególnych wska┼║ników statystycznych, charakteryzuj─ůcych Hiszpani─Ö na tle innych krajów obecnej Unii Europejskiej (UE).

Wykres 1. Powierzchnia państw UE (w tys. km2)



Na wykresie 1, przedstawiaj─ůcym powierzchni─Ö pa┼ästw cz┼éonkowskich UE, wida─ç, i┼╝ Hiszpania to kraj pod tym wzgl─Ödem dosy─ç du┼╝y - jedynie Francja przewy┼╝sza j─ů pod tym wzgl─Ödem. Mo┼╝na by zatem s─ůdzi─ç, ┼╝e Hiszpania powinna odgrywa─ç znacz─ůc─ů rol─Ö we Wspólnotach. Nie powierzchnia kraju jest tu jednak decyduj─ůca. W UE kluczow─ů kwesti─ů w ustalaniu znaczenia ka┼╝dego pa┼ästwa jest liczba jego mieszka┼äców. Z wykresu 2 mo┼╝emy wobec tego wywnioskowa─ç, ┼╝e Hiszpania ze swoimi 40 milionami mieszka┼äców jest w┼éa┼Ťciwie jedynym krajem ┼Ťrednim w UE. Z pewno┼Ťci─ů nie da si─Ö jej zaliczy─ç do krajów ma┼éych, od których dzieli j─ů znaczna ró┼╝nica, lecz tak┼╝e odstaje od rzeczywistych krajów du┼╝ych: Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i W┼éoch.

Wykres 2. Liczba mieszka┼äców pa┼ästw UE (w mln)



Hiszpania nieustannie d─ů┼╝y do tego, by by─ç zaliczana w poczet krajów du┼╝ych, w czym jednak nie pomagaj─ů jej wska┼║niki gospodarcze. Pod wzgl─Ödem osi─ůgni─Ötego w 2001 roku Produktu Krajowego Brutto (PKB) (patrz wykres 3) dzieli j─ů ju┼╝ dosy─ç niewielki dystans od krajów mniejszych (zw┼éaszcza od Holandii), gdy natomiast spojrzymy na wska┼║nik si┼éy nabywczej pieni─ůdza na g┼éow─Ö mieszka┼äca z tego samego roku (patrz wykres 4), Hiszpania wyprzedza jedynie Grecj─Ö i Portugali─Ö. Wszystko to uwidacznia fakt, i┼╝ kraj ten nie ma a┼╝ tak rozwini─Ötej gospodarki jak najwi─Öksze kraje UE.

Wykres 3. Produkt Krajowy Brutto państw UE (w mln euro)


 Wykres 4. Si┼éa nabywcza pieni─ůdza (PPS) w krajach UE na g┼éow─Ö mieszka┼äca



Hiszpania ma te┼╝ niew─ůtpliwie problemy z bezrobociem. Od d┼éu┼╝szego czasu próbuje obni┼╝y─ç ten wska┼║nik i trzeba przyzna─ç, ┼╝e nawet z pozytywnym skutkiem. Nie zmienia to jednak faktu, i┼╝ trzynastoprocentowe bezrobocie (wed┼éug danych z grudnia 2001 roku) to du┼╝o wi─Öcej ni┼╝ ┼Ťrednia unijna oraz podobne wska┼║niki w innych krajach UE (patrz wykres 5). Dodatkowo problem ten jest pot─Ögowany przez znaczn─ů stop─Ö bezrobocia w┼Ťród m┼éodych poni┼╝ej 25 roku ┼╝ycia, dochodz─ůc─ů prawie do 25 proc. (patrz wykres 6).

Wykres 5. Stopa bezrobocia w państwach UE (w proc.)



Z wszystkich przywo┼éanych danych wynika (2), i┼╝ cho─ç Hiszpania aspiruje do tej grupy krajów, które maj─ů decyduj─ůcy g┼éos w UE, to jednak sama jeszcze nie osi─ůgn─Ö┼éa tego pu┼éapu. Jej niew─ůtpliwym atutem jest wielko┼Ť─ç - zarówno pod wzgl─Ödem powierzchni, jak i zw┼éaszcza pod wzgl─Ödem liczby mieszka┼äców. Je┼Ťli Hiszpania b─Ödzie w podobnym jak dot─ůd tempie rozwija─ç sw─ů gospodark─Ö, w przysz┼éo┼Ťci mo┼╝e stanowi─ç znaczn─ů, licz─ůc─ů si─Ö si┼é─Ö w tworz─ůcej si─Ö Europie.

Wykres 6. Stopa bezrobocia w pa┼ästwach UE w┼Ťród osób m┼éodych (poni┼╝ej 25 roku ┼╝ycia) (w proc.)


 


1.2. Reprezentacja Hiszpanii w instytucjach UE

Hiszpania jako kraj ┼Ťredniej wielko┼Ťci od pocz─ůtku mog┼éa liczy─ç na znaczn─ů obecno┼Ť─ç swoich przedstawicieli w instytucjach Wspólnot Europejskich. Obecnie jej reprezentacja w instytucjach UE (3) ┼Ťci┼Ťle odzwierciedla jej po┼Ťredni─ů pozycj─Ö mi─Ödzy du┼╝ymi i ma┼éymi krajami, daj─ůc jej zarazem znaczne mo┼╝liwo┼Ťci akcentowania swojej pozycji. Omówi─Ö tu jedynie wybrane instytucje, które jednak wydaj─ů mi si─Ö bardzo istotne i dobrze ilustruj─ů moj─ů tez─Ö.

Komisja Europejska sk┼éada si─Ö z 20 komisarzy, po dwóch z ka┼╝dego z pi─Öciu wi─Ökszych cz┼éonków (Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, W┼éoch i Hiszpanii) oraz po jednym z ka┼╝dego z pozosta┼éych dziesi─Öciu mniejszych pa┼ästw (patrz tabela 1). Hiszpani─Ö reprezentuje a┼╝ dwóch komisarzy, a wi─Öc zosta┼éo jej przyznane miejsce na równi z czterema rzeczywi┼Ťcie du┼╝ymi krajami i niew─ůtpliwie mo┼╝na to uzna─ç za cz─Ö┼Ťciowe zaspokojenie jej ambicji.

Tabela 1. Reprezentacja państw UE w wybranych instytucjach unijnych.

 

Komisja Europejska 7(liczba komisarzy)

Parlament Europejski (liczba deputowanych)

Rada Unii Europejskiej(liczba g┼éosów*)

Niemcy 2 99 10
Francja 2 87 10
Wielka Brytania 2 87 10
Włochy 2 87 10
Hiszpania 2 64 8
Holandia 1 31 5
Belgia 1 25 5
Grecja 1 25 5
Portugalia 1 25 5
Szwecja 1 22 4
Austria 1 21 4
Dania 1 16 3
Finlandia 1 16 3
Irlandia 1 15 3
Luksemburg 1 6 2

* odnosi si─Ö do liczby g┼éosów w systemie g┼éosowania kwalifikowan─ů wi─Ökszo┼Ťci─ů ┼╣ród┼éo: opracowanie w┼éasne na podstawie danych UKIE


Inaczej wygl─ůda reprezentacja Hiszpanii w Parlamencie Europejskim. Organ ten liczy 626 deputowanych, w┼Ťród których 64 pochodzi z Hiszpanii (patrz tabela 1). Liczba ta tym razem odzwierciedla po┼Ťrednie miejsce tego pa┼ästwa - 23 pos┼éów dzieli go od takich krajów jak Francja, Wielka Brytania i W┼éochy, natomiast od najwi─Ökszego z mniejszych pa┼ästw - Holandii - a┼╝ 33. Hiszpania znajduje si─Ö pod tym wzgl─Ödem na pozycji wyra┼║nie bli┼╝szej tym trzem du┼╝ym pa┼ästwom ni┼╝ Holandii, a tym bardziej innym mniejszym krajom, co z pewno┼Ťci─ů daje Hiszpanii znaczn─ů si┼é─Ö w Parlamencie, ale jednak trudno j─ů porównywa─ç chocia┼╝by z W┼éochami, które maj─ů w Parlamencie 87 deputowanych.

W Radzie Unii Europejskiej istotn─ů rol─Ö odgrywa tak zwany system g┼éosów wa┼╝onych (4), zgodnie z którym istnieje mo┼╝liwo┼Ť─ç podejmowania decyzji kwalifikowan─ů wi─Ökszo┼Ťci─ů g┼éosów. Ka┼╝demu pa┼ästwu przydzielono odpowiedni─ů liczb─Ö g┼éosów i tu ponownie Hiszpania sytuuje si─Ö pomi─Ödzy krajami du┼╝ymi i ma┼éymi z liczb─ů o┼Ťmiu g┼éosów, podczas gdy najwi─Öksze kraje maj─ů ich po dziesi─Ö─ç, a mniejsze po pi─Ö─ç (patrz tabela 1).

Reprezentacja Hiszpanii w instytucjach UE jest zatem dok┼éadnym odzwierciedleniem jej pozycji w tej wspólnocie. Nie da si─Ö jej zaliczy─ç ani do krajów du┼╝ych ani ma┼éych, przez co lawiruje ona mi─Ödzy tymi dwiema grupami, aspiruj─ůc oczywi┼Ťcie do tej pierwszej.

Omówione przeze mnie dane odnosz─ů si─Ö do stanu obecnego, natomiast warto przeprowadzi─ç analiz─Ö reprezentacji Hiszpanii w poszczególnych instytucjach unijnych zgodnie z postanowieniami Traktatu Nicejskiego, czego dokonam w dalszych rozwa┼╝aniach.


1.3. Hiszpania jako najwi─Ökszy beneficjent netto bud┼╝etu UE

Hiszpania jest krajem, który niezwykle zyska┼é na przyst─ůpieniu do Wspólnot Europejskich i który do dzisiaj otrzymuje ogromne ┼Ťrodki finansowe z bud┼╝etu unijnego. Dzieje si─Ö tak dzi─Öki pomocy w ramach wspólnotowej polityki regionalnej, która stawia sobie za cel wyrównanie poziomu rozwoju wszystkich regionów nale┼╝─ůcych do obszaru UE, i z której to pomocy Hiszpania otrzymuje najwi─Öksze spo┼Ťród wszystkich pa┼ästw UE ┼Ťrodki (5).

Tabela 2 przedstawia kraje, które s─ů p┼éatnikami netto UE, to znaczy wp┼éacaj─ů do bud┼╝etu unijnego wi─Öcej ni┼╝ z niego otrzymuj─ů. Na pierwszym miejscu znajduj─ů si─Ö oczywi┼Ťcie Niemcy, które wp┼éacaj─ů do unijnego bud┼╝etu prawie 22 miliardy euro, za┼Ť dostaj─ů z niego jedynie 12,5 miliardów. W tabeli 3 natomiast wymienione s─ů kraje, które s─ů beneficjentami netto w UE. Te kraje otrzymuj─ů ogó┼éem z bud┼╝etu UE kwot─Ö wy┼╝sz─ů od tej przez nich wp┼éaconej. Tu na szczycie znajduje si─Ö w┼éa┼Ťnie Hiszpania, której bilans wp┼éat i wyp┼éat z bud┼╝etu UE wynosi ponad 5 miliardów euro - oczywi┼Ťcie na jej korzy┼Ť─ç. Na podstawie tych danych wyra┼║nie wida─ç, i┼╝ Hiszpanii zale┼╝y na utrzymaniu pomocy regionalnej na obecnym poziomie, gdy┼╝ sama jest jej najwi─Ökszym beneficjentem.

Tabela 2. Płatnicy netto UE (dane z 2000 r. w mln euro).

 

Wpłata do budżetu UE

Kwota otrzymana
z bud┼╝etu UE

Bilans

Niemcy 21 775 12 502 -9 273
Wielka Brytania 13 867 10 092 -3 775
Holandia 5 497 3 759 -1 738
Francja 14 511 13 096 -1 415
Szwecja 2 633 1 456 -1 177
Austria 2 094 1 550 -544
Belgia 3 389 3 062 -327
Luksemburg 185 120 -65

┼╣ród┼éo: Komisja Europejska (za The Spanish Economy, La Caixa, Monthly report - February, Barcelona 2002).


Tabela 3. Beneficjenci netto UE (dane z 2000 r. w mln euro).

 

Wpłata do budżetu UE

Kwota otrzymana
z bud┼╝etu UE

Bilans

Hiszpania 6 445 11 501 +5 056
Grecja 1 334 5 708 +4 374
Portugalia 1 255 3 367 +2 112
Irlandia 1 074 2 749 +1 675
Włochy 11 000 11 713 +713
Finlandia 1 226 1 443 +217
Dania 1 685 1 854 +169

┼╣ród┼éo: Komisja Europejska (za The Spanish Economy, La Caixa, Monthly report - February, Barcelona 2002).

Dodatkowo mo┼╝emy przyjrze─ç si─Ö bardziej szczegó┼éowym danym, dotycz─ůcym pomocy uzyskiwanej przez pa┼ästwa cz┼éonkowskie UE w ramach poszczególnych celów funduszy strukturalnych (6). Tabela 4 przedstawia rozdzia┼é pieni─Ödzy z funduszy strukturalnych w latach 1994-1999. Hiszpania otrzyma┼éa w tych latach ponad 22 proc. ogólnej ich sumy, najwi─Öcej uzyskuj─ůc w ramach Celu 1. Celem tym s─ů obj─Öte regiony, w których poziom dochodu krajowego brutto na osob─Ö nie przekracza 75 proc. ┼Ťredniej unijnej, a wi─Öc s─ů to po prostu najs┼éabiej rozwini─Öte regiony unijne. Obecnie jest tu zakwalifikowanych dziesi─Ö─ç regionów hiszpa┼äskich.

Tabela 4. Repartycja funduszy strukturalnych w latach 1994-1999 (w mln ecu - ceny 1994 r.)

L.p.

Państwo

Cel nr 1

Cel nr 2

Celnr 3 i 4

Cel nr 5a

Cel nr 5b

Cel nr 6

Inicjat. Wspóln

Ogó┼éem

mln ecu

%

1

Hiszpania

26300

2416

1843

446

664

-

2774

34443

22,6

2

RFN

13640

1566

1942

1143

1227

-

2206

21742

14,3

3

Włochy

14860

1463

1715

814

901

-

1893

21643

14,2

4

Grecja

13980

-

-

-

-

-

1151

15131

9,9

5

Portugalia

13980

-

-

-

-

-

1085

15038

9,9

6

Francja

2190

3774

3203

1933

22308

-

1601

14939

9,8

7

Wielka Brytania

2360

4581

3377

450

817

-

1570

13155

8,6

8

Irlandia

5620

-

-

-

-

-

483

6103

4,0

9

Holandia

150

650

1079

165

150

-

421

2615

1,7

10

Belgia

730

342

465

195

77

-

287

2096

1,4

11

Finlandia

-

179

336

347

190

450

150

1652

1,1

12

Austria

162

99

387

380

403

-

143

1574

1,0

13

Szwecja

-

157

509

204

135

247

125

1377

0,9

14

Dania

-

119

301

267

54

-

102

843

0,6

15

Luksemburg

-

15

23

40

6

-

20

104

0,1

16

UE ogó┼éem

93972

15361

15180

6384

6862

697

13984

152440

100,0


┼╣ród┼éo: Pietrzyk Irena, Polityka regionalna Unii Europejskiej i regiony w pa┼ästwach cz┼éonkowskich, Warszawa 2000.
 

Rozdzia┼é pieni─Ödzy na lata 2000-2006 wygl─ůda bardzo podobnie (patrz tabela 5). Hiszpania otrzyma ogó┼éem nawet wi─Öcej ni┼╝ w poprzednich latach, bo a┼╝ 23,5 proc. ca┼éo┼Ťci. Znowu najwi─Öksza pomoc by┼éa kierowana do Hiszpanii w ramach Celu 1, na który zosta┼éo przeznaczone prawie 40 miliardów euro. Fakt ten ilustruje pog┼é─Öbiaj─ůce si─Ö uzale┼╝nienie biedniejszych hiszpa┼äskich regionów od unijnych pieni─Ödzy.

Tabela 5. Repartycja funduszy strukturalnych w latach 2000-2006 (w mln euro - ceny 1999 r.)

L.p.

Państwo

Cel nr 1

Wsparcie przej┼Ťc. b. celunr 1

Celnr 2

Wsparcie przej┼Ťc. b. celów nr 2 i 5b

Cel nr 3

FIUR (oprócz celu nr 1)

Ogó┼éem

mln euro

%

1

Hiszpania

37744

352

2553

98

2140

200

43087

23,5

2

Włochy

21935

187

2145

377

3744

96

28484

15,5

3

RFN

19229

729

2984

526

4581

107

28156

15,3

4

Grecja

20961

-

-

-

-

-

20961

11,4

5

Portugalia

16124

2905

-

-

-

-

19029

10,4

6

Wielka Brytania

5085

1166

3989

706

4568

121

15635

8,5

7

Francja

3254

551

5437

613

4540

225

14620

8,0

8

Irlandia

1315

1773

-

-

-

-

3088

1,7

9

Holandia

-

123

676

119

1686

31

2635

1,4

10

Szwecja

722

-

354

52

720

60

1908

1,0

11

Finlandia

913

-

459

30

403

31

1836

1,0

12

Belgia

-

625

368

65

737

34

1829

1,0

13

Austria

261

-

578

102

528

4

1473

0,9

14

Dania

-

-

156

27

365

197

745

0,4

15

Luksemburg

-

-

34

6

38

-

78

0,0

16

UE ogó┼éem

127543

8411

19733

2721

24050

1106

152440

100,0


┼╣ród┼éo: Pietrzyk Irena, Polityka regionalna Unii Europejskiej i regiony w pa┼ästwach cz┼éonkowskich, Warszawa 2000.
 

Hiszpanii niew─ůtpliwie bardzo zale┼╝y na unijnej pomocy, co potwierdzaj─ů przywo┼éane przeze mnie dane. Do rozwa┼╝enia pozostaje fakt na ile kraj ten jest w stanie faktycznie popiera─ç rozszerzenie UE, które poci─ůgnie za sob─ů obj─Öcie pomoc─ů du┼╝o biedniejszych od Hiszpanii pa┼ästw. Kwesti─Ö t─Ö poruszam w dalszej cz─Ö┼Ťci pracy.

 


2. Reforma i przysz┼éo┼Ť─ç

2.1. Hiszpania w instytucjach UE po reformie z Traktatu Nicejskiego

Traktat Nicejski przewiduje przygotowanie UE do przyj─Öcia nowych cz┼éonków, co poci─ůga za sob─ů pewne istotne zmiany w reprezentacji ka┼╝dego pa┼ästwa w poszczególnych instytucjach unijnych. Ja skupi─Ö si─Ö na omówieniu tylko niektórych z nich (7).

Rozwa┼╝─Ö postanowienia Traktatu Nicejskiego, odnosz─ůc si─Ö jedynie do zmian, jakie wywo┼éa on w umiejscowieniu Hiszpanii w hierarchii wa┼╝no┼Ťci pa┼ästw UE. W tabeli 6 przedstawiam te zmiany, pomijaj─ůc jednak ┼Ťwiadomie wi─Ökszo┼Ť─ç pa┼ästw kandyduj─ůcych do UE, które w tej analizie nie s─ů dla mnie istotne.

Odno┼Ťnie Komisji Europejskiej w Nicei ustalono, i┼╝ ka┼╝de pa┼ästwo b─Ödzie mia┼éo prawo nominowania tylko jednego komisarza (po wyga┼Ťni─Öciu obecnej Komisji w 2005 roku) do momentu, w którym liczba pa┼ästw nie przekroczy 27. Dla Hiszpanii oznacza to, i┼╝ utraci ona obecn─ů, uprzywilejowan─ů wobec mniejszych pa┼ästw pozycj─Ö. Zostanie w ten sposób zatarta granica mi─Ödzy du┼╝ymi a ma┼éymi pa┼ästwami i Hiszpania nie b─Ödzie ju┼╝ mog┼éa podkre┼Ťla─ç tu swojej przynale┼╝no┼Ťci (chocia┼╝by tylko aspiracyjnej) do grupy najwi─Ökszych pa┼ästw. Wszystkie kraje otrzymuj─ů wyrównane szanse bez wzgl─Ödu na swoj─ů wielko┼Ť─ç, na czym chyba - z oczywistych wzgl─Ödów - najbardziej zyskaj─ů wszystkie kraje mniejszej wielko┼Ťci.

Istotne zmiany zajd─ů równie┼╝ w Parlamencie Europejskim. Jego pu┼éap ustalono na 732 pos┼éów i rozdzielono miejsca poszczególnym pa┼ästwom zgodnie z ich wielko┼Ťci─ů. W tabeli 6 wyra┼║nie wida─ç umocnion─ů pozycj─Ö Niemiec, które uzyska┼éy dla siebie niezmienion─ů liczb─Ö deputowanych, czyli 99. Hiszpania utraci w porównaniu ze stanem obecnym 14 pos┼éów, wobec czego pozostanie ich w Parlamencie Europejskim 50 (a wi─Öc tylu samo ilu zosta┼éo przewidzianych równie┼╝ dla Polski). Jednak po dok┼éadnym przyjrzeniu si─Ö tym liczbom mo┼╝na doj┼Ť─ç do wniosku, ┼╝e Hiszpania w tym wypadku nie os┼éabi┼éa swojej pozycji - to raczej Niemcy znacznie umocni┼éy swoj─ů wzgl─Ödem wszystkich pozosta┼éych pa┼ästw. Ró┼╝nica procentowa w przydzielonej liczbie g┼éosów wynosi obecnie mi─Ödzy Hiszpani─ů a Niemcami 35,4 proc., natomiast zgodnie z postanowieniami Traktatu Nicejskiego zwi─Ökszy si─Ö ona do 49,5 proc. Jednak┼╝e tak samo przedstawiona ró┼╝nica mi─Ödzy Hiszpani─ů z jednej strony a Francj─ů, Wielk─ů Brytani─ů i W┼éochami z drugiej, zmniejszy si─Ö z 23,2 proc. do 22,5 proc. Hiszpania wobec tego relatywnie zbli┼╝y si─Ö w ten sposób do tych trzech wi─Ökszych i wa┼╝niejszych od niej krajów.

Je┼Ťli natomiast chodzi o system wa┼╝enia g┼éosów w Radzie Europejskiej, to równie┼╝ Hiszpania w┼éa┼Ťciwie nic nie traci. Z 8 g┼éosów obecnie b─Ödzie ich mia┼éa 27 (gdy cztery wi─Öksze pa┼ästwa b─Öd─ů ich mie─ç po 29). Mo┼╝na wi─Öc powiedzie─ç, ┼╝e relatywnie zmniejszy si─Ö ró┼╝nica mi─Ödzy g┼éosami pa┼ästw najwi─Ökszych a Hiszpani─ů (oraz Polsk─ů). Ró┼╝nica procentowa w liczbie g┼éosów obecnie wynosi 20 proc., natomiast po reformie zmniejszy si─Ö a┼╝ do 7 proc (patrz tabela 6).

Tabela 6. Reprezentacja państw UE w wybranych instytucjach unijnych według postanowień Traktatu Nicejskiego.

 

Komisja Europejska (liczba komisarzy)

Parlament Europejski (liczba deputowanych)

Rada Unii Europejskiej(liczba g┼éosów*)

stan obecny Nicea stan obecny Nicea stan obecny Nicea
Niemcy 2 1 99 99 10 29
Francja 2 1 87 72 10 29
Wielka Brytania 2 1 87 72 10 29
Włochy 2 1 87 72 10 29
Hiszpania 2 1 64 50 8 27
Polska - 1 - 50 - 27
Rumunia - 1 - 33 - 14
Holandia 1 1 31 25 5 13
Belgia 1 1 25 22 5 12
Grecja 1 1 25 22 5 12
Portugalia 1 1 25 22 5 12
Szwecja 1 1 22 18 4 10
Austria 1 1 21 17 4 10
Dania 1 1 16 13 3 7
Finlandia 1 1 16 13 3 7
Irlandia 1 1 15 12 3 7
Luksemburg 1 1 6 6 2 4

* odnosi si─Ö do liczby g┼éosów w systemie g┼éosowania kwalifikowan─ů wi─Ökszo┼Ťci─ů ┼╣ród┼éo: Szczyt Unii Europejskiej w Nicei, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 6, Warszawa 2001..

Podsumowuj─ůc mo┼╝na powiedzie─ç, i┼╝ Hiszpania pod wzgl─Ödem instytucjonalnym, zgodnie z postanowieniami Traktatu Nicejskiego nieznacznie wzmocni swoj─ů pozycj─Ö, zbli┼╝aj─ůc si─Ö do grupy najwi─Ökszych pa┼ästw. Pomimo, i┼╝ straci jednego komisarza w Komisji Europejskiej, to przecie┼╝ podobnie stanie si─Ö z pozosta┼éymi wi─Ökszymi pa┼ästwami. A wi─Öc rozwa┼╝aj─ůc z tego punktu widzenia Traktat Nicejski, Hiszpania mo┼╝e go uzna─ç za swój sukces - przynajmniej je┼Ťli chodzi o aspekt instytucjonalny.

 


2.2. Nicea a polityka regionalna

Jak ju┼╝ wcze┼Ťniej wykaza┼éam, Hiszpanii bardzo zale┼╝y na utrzymaniu na obecnym poziomie pomocy regionalnej. Rozszerzenie UE jest w tym aspekcie niezgodne z interesami Hiszpanii, gdy┼╝ biedniejsze kraje Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej, po przyj─Öciu ich do grona cz┼éonków UE, b─Öd─ů tej pomocy potrzebowa─ç bardziej ni┼╝ Hiszpania. Po rozszerzeniu ┼Ťredni dochód krajowy brutto w UE obni┼╝y si─Ö na tyle, i┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç regionów Hiszpanii nie b─Ödzie mia┼éo prawa do pomocy w ramach funduszy strukturalnych. Obecnie przewiduje si─Ö, ┼╝e z dziesi─Öciu regionów hiszpa┼äskich, korzystaj─ůcych dzisiaj z pomocy w ramach Celu 1, pozostan─ů w najlepszym razie jedynie trzy (Andalucía, Extremadura i Galicia) (8).

W Traktacie Nicejskim utrzymano jednomy┼Ťlno┼Ť─ç w kwestii decydowania o funduszach strukturalnych do roku 2007, co mo┼╝e oznacza─ç, ┼╝e przy konstruowaniu ram finansowych na lata 2007-2013 zainteresowane pa┼ästwa nie b─Öd─ů si─Ö chcia┼éy zgodzi─ç na znacz─ůce zmniejszenie pomocy dla swoich najs┼éabiej rozwini─Ötych obszarów i zablokuj─ů podobne decyzje (wystarczy, ┼╝e jedno z nich u┼╝yje prawa weta). W konsekwencji mo┼╝e to doprowadzi─ç do braku pieni─Ödzy dla zdecydowanie biedniejszych, nowych cz┼éonków UE w ramach polityki regionalnej (9).

Hiszpania wobec tego zyska┼éa na czasie, je┼Ťli chodzi o rezygnacj─Ö z pomocy dla swoich s┼éabiej rozwini─Ötych regionów, jednak┼╝e przez sam ten fakt rozszerzenie UE nie sta┼éo si─Ö dla niej mniej niewygodne. Co ciekawe, kontrastuje to bardzo z entuzjazmem wobec rozszerzenia w┼Ťród spo┼éecze┼ästwa hiszpa┼äskiego. W badaniach zrealizowanych tu┼╝ po szczycie w Nicei, a wi─Öc w okresie, gdy media du┼╝o czasu po┼Ťwi─Öca┼éy na omówienie tej kwestii, wraz z jej negatywnymi dla Hiszpanii skutkami - za rozszerzeniem by┼éo a┼╝ 65 proc. spo┼éecze┼ästwa, co stanowi 14 proc. wi─Öcej ni┼╝ ┼Ťrednia unijna (10). Ten paradoks, tak bardzo charakterystyczny dla Hiszpanii, postaram si─Ö wyja┼Ťni─ç w rozdziale trzecim tej pracy.

 


2.3. Wk┼éad Hiszpanii w debat─Ö nad przysz┼éo┼Ťci─ů Europy

Przez d┼éugi czas premier Hiszpanii José María Aznar by┼é krytykowany za to, i┼╝ nie przedstawia┼é ┼╝adnej w┼éasnej propozycji w debacie nad kszta┼étem Europy, podczas gdy anga┼╝owa┼éy si─Ö w ni─ů wszystkie wa┼╝niejsze pa┼ästwa UE. Przywódcy tych pa┼ästw, jeden po drugim, prezentowali w┼éasne wizje przysz┼éo┼Ťci. Ostatecznie w pa┼║dzierniku 2001 roku Aznar oficjalnie wyst─ůpi┼é ze swoj─ů propozycj─ů (11). Jednak┼╝e nie okaza┼éa si─Ö ona, jak niew─ůtpliwie oczekiwano, spójn─ů i zwart─ů koncepcj─ů, zarysowuj─ůc─ů jasno i przejrzy┼Ťcie wizj─Ö przysz┼éej Europy. ┼üatwo mo┼╝na by┼éo dostrzec, i┼╝ w┼éa┼Ťciwie nie wnosi┼éa ona wiele nowego do dyskusji na ten temat, tote┼╝ od razu spotka┼éa si─Ö z krytyk─ů.

Europa Aznara to ani nie federacja ani nie konfederacja. Odrzuci┼é on wcze┼Ťniej prezentowane koncepcie francuskie i niemieckie, mówi─ůc, i┼╝ wyra┼╝aj─ů one przede wszystkim interesy narodowe Francuzów i Niemców, natomiast Europa powinna by─ç budowana przez wszystkie pa┼ästwa. Aznar przedstawi┼é has┼éo "Wi─Öcej Europy", które sta┼éo si─Ö pó┼║niej has┼éem prezydencji Hiszpanii w UE, a mia┼éo zawiera─ç w sobie takie postulaty jak ustanowienie konstytucji UE, rozwini─Öcie wspólnej polityki bezpiecze┼ästwa i ogólne zintensyfikowanie ┼╝ycia wspólnotowego. Jednocze┼Ťnie jednak Aznar opowiedzia┼é si─Ö za "zamro┼╝eniem" na obecnym poziomie kompetencji UE, chc─ůc by ka┼╝de ewentualne zmiany zasad funkcjonowania UE musia┼éy by─ç uzgadniane przez wszystkie parlamenty narodowe, nawet gdy UE rozro┼Ťnie si─Ö do liczby 27 cz┼éonków. Nietrudno zauwa┼╝y─ç, ┼╝e przyj─Öcie takiego rozwi─ůzania wi─ůza┼éoby si─Ö raczej ze spadkiem efektywno┼Ťci unijnych instytucji, ni┼╝ ze zintensyfikowaniem ich dzia┼éania. Wysnu─ç mo┼╝na wobec tego wniosek, i┼╝ koncepcji Aznara brak logiki i wewn─Ötrznej spójno┼Ťci.

Pó┼║niej Aznar stara┼é si─Ö doprecyzowa─ç swoj─ů wizj─Ö. W lutym 2002 roku opowiedzia┼é si─Ö za wzmocnieniem kompetencji UE oraz za zmierzaniem ku unii politycznej (12). Jednak oficjalne stanowisko rz─ůdu hiszpa┼äskiego odno┼Ťnie przysz┼éo┼Ťci UE ma zosta─ç przestawione dopiero na Konferencji Mi─Ödzyrz─ůdowej w 2004 roku.

Wszystkie przytoczone przeze mnie fakty wskazuj─ů na to, i┼╝ Hiszpania nie ma klarownej wizji przysz┼éo┼Ťci i jak dot─ůd niewiele wnios┼éa w tocz─ůc─ů si─Ö od d┼éu┼╝szego czasu dyskusj─Ö nad przysz┼éym kszta┼étem Europy. Wydaje si─Ö, ┼╝e sam Aznar wyst─ůpi┼é ze swoj─ů propozycj─ů raczej jedynie dla samego zaprezentowania czegokolwiek, tak by nie pozostawa─ç w tyle za innymi pa┼ästwami, ni┼╝ dla rzeczywistego wk┼éadu merytorycznego w t─Ö debat─Ö.

 


3. Hiszpania deklaratywnie i praktycznie wobec rozszerzenia Unii Europejskiej

3.1. Deklaracje Hiszpanii odno┼Ťnie rozszerzenia UE

Hiszpania nale┼╝y do krajów, które bardzo ochoczo popieraj─ů integracj─Ö europejsk─ů, jak równie┼╝ wszelkie inicjatywy zwi─ůzane z podkre┼Ťlaniem wspólnoty wszystkich europejskich pa┼ästw. Spo┼éecze┼ästwo hiszpa┼äskie jest jednym z najbardziej entuzjastycznie nastawionych spo┼éecze┼ästw UE wobec przyj─Öcia do tego grona nowych cz┼éonków z Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej.

Hiszpa┼äski premier José María Aznar, w grudniu 2001 roku, a wi─Öc tu┼╝ przed obj─Öciem przez to pa┼ästwo prezydencji w UE, zapewnia┼é pa┼ästwa kandyduj─ůce, ┼╝e Hiszpania ma zamiar doprowadzi─ç do znacznego zaawansowania prac nad rozszerzeniem. Aznar t┼éumaczy┼é, mi─Ödzy innymi w Warszawie, i┼╝ hiszpa┼äskie pretensje o utrzymanie na tym samym co obecnie poziomie pomocy w ramach funduszy strukturalnych nie przeszkodz─ů w rozszerzeniu (13).

!6 stycznia 2002 roku Aznar przedstawi┼é w Parlamencie Europejskim priorytety hiszpa┼äskiej prezydencji w UE w pierwszym pó┼éroczu 2002 roku. Oto one: 1. walka z terroryzmem; 2. wprowadzenie do obiegu waluty euro; 3. zrównowa┼╝ony wzrost gospodarczy, dalsze reformy gospodarcze i spo┼éeczne, osi─ůgni─Öcie pe┼énego zatrudnienia; 4. rozszerzenie Unii Europejskiej; 5. wspólna polityka bezpiecze┼ästwa i obrony; 6. pog┼é─Öbienie debaty na temat przysz┼éo┼Ťci Europy (14). Jak wida─ç, rozszerzenie UE zosta┼éo przez Hiszpani─Ö uznane za jeden z priorytetów. W ten sposób oficjalnie zadeklarowano "solidarno┼Ť─ç i zrozumienie dla aspiracji pa┼ästw kandyduj─ůcych" (15).

Wida─ç wi─Öc wyra┼║nie, ┼╝e Hiszpania odnosi si─Ö z wielk─ů sympati─ů do krajów kandyduj─ůcych, zapewniaj─ůc je o swoim wsparciu i solidarno┼Ťci. Czy jednak rzeczywi┼Ťcie te przyjazne deklaracje s─ů zgodne z prawdziwymi interesami Hiszpanii i czy przek┼éadaj─ů si─Ö na jej dzia┼éania, postaram si─Ö rozwa┼╝y─ç w dalszej cz─Ö┼Ťci pracy.

 


3.2. Negatywne skutki rozszerzenia UE z punktu widzenia Hiszpanii

W marcu 2002 roku grupa hiszpa┼äskich ekspertów, profesorów Uniwersytetu Complutense w Madrycie, opublikowa┼éa raport, mówi─ůcy o skutkach ekonomicznych rozszerzenia UE (16). Skutki te maj─ů okaza─ç si─Ö negatywne dla hiszpa┼äskiej gospodarki. Stwierdzono, ┼╝e Hiszpania straci nie tylko pieni─ůdze z funduszy strukturalnych, co jest kwesti─ů powszechnie znan─ů, ale równie┼╝ odczuje inne negatywne zmiany po przyj─Öciu do UE nowych cz┼éonków.

Je┼╝eli UE rozszerzy si─Ö w 2004 roku, trzy lata pó┼║niej nap┼éyw funduszy strukturalnych z bud┼╝etu UE zmniejszy si─Ö blisko o po┼éow─Ö. W 2007 roku pomoc b─Öd─ů otrzymywa┼éy tylko najbiedniejsze prowincje - Extremadura i Andalucía, oraz by─ç mo┼╝e równie┼╝ Galicia. Wed┼éug autorów raportu zmniejszy si─Ö równie┼╝ warto┼Ť─ç inwestycji zagranicznych w Hiszpanii, gdy┼╝ firmy ch─Ötniej zainwestuj─ů w nowo przyj─Ötych krajach, gdzie ┼Ťredni koszt si┼éy roboczej wynosi zaledwie 16 proc. hiszpa┼äskiego.

Rozszerzenie ma równie┼╝ uderzy─ç w hiszpa┼äskich eksporterów, którzy b─Öd─ů zmuszeni sprosta─ç nowej konkurencji. W efekcie mo┼╝e doj┼Ť─ç do spadku ogólnej produkcji (zw┼éaszcza w manufakturze) oraz do redukcji zatrudnienia. Bezrobocie, które obecnie wynosi prawie 13 proc. mo┼╝e wzrosn─ů─ç o blisko 1 pkt proc.

W konsekwencji autorzy przewiduj─ů, i┼╝ w 2007 roku hiszpa┼äski wzrost gospodarczy b─Ödzie o 2, a w 2013 roku o 1 proc. mniejszy, ni┼╝ by┼éby bez rozszerzenia. W tej sytuacji nale┼╝y si─Ö zastanowi─ç co spowodowa┼éo, i┼╝ grupa owych ekspertów buduje a┼╝ tak pesymistyczny scenariusz przysz┼éo┼Ťci dla Hiszpanii, podczas gdy inne kraje UE raczej zyskaj─ů ni┼╝ strac─ů na rozszerzeniu.

 


3.3. Błędy Hiszpanii na drodze do zjednoczonej Europy

Hiszpa┼äski profesor socjologii Uniwersytetu Complutense (Madryt), Emilio Lamo de Espinosa, powiedzia┼é niedawno, i┼╝ "Europa jest dla Hiszpanów czym┼Ť bardzo odleg┼éym" (17). W tym zdaniu zawiera si─Ö, moim zdaniem, wyt┼éumaczenie wielu paradoksów, charakterystycznych dla tego kraju. Hiszpanie popieraj─ů entuzjastycznie integracj─Ö europejsk─ů, rozszerzenie, ale tylko jako pewn─ů abstrakcyjn─ů ide─Ö. W rzeczywisto┼Ťci czuj─ů si─Ö oddaleni od reszty Europy i nie interesuj─ů si─Ö praktycznymi aspektami tej integracji. Podczas gdy inne kraje aktywnie anga┼╝uj─ů si─Ö w nawi─ůzywanie kontaktów z krajami kandyduj─ůcymi, Hiszpania biernie si─Ö temu przygl─ůda, zupe┼énie jakby jej to nie dotyczy┼éo. A przecie┼╝ w ten w┼éa┼Ťnie sposób przeoczy┼éa wiele sposobno┼Ťci na osi─ůgni─Öcie korzy┼Ťci z integracji, które to straty ju┼╝ dzi┼Ť mog─ů si─Ö okaza─ç nie do odrobienia.

Tabela 7 znakomicie odzwierciedla niezwykle ma┼ée zaanga┼╝owanie Hiszpanii w wymian─Ö handlow─ů z krajami Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej.

Tabela 7. G┼éówni dostawcy i klienci krajów Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej (dane z 1999 r.).

Eksport do krajów
Europy Środkowo-Wschodniej

Import z krajów
Europy Środkowo-Wschodniej

kraj eksportuj─ůcy % ca┼éo┼Ťci kraj importuj─ůcy % ca┼éo┼Ťci
Niemcy 24,8 Niemcy 32,6
Włochy 8,9 Włochy 7,6
Rosja 6,8 Austria 5,4
Francja 6,1 Francja 4,7
Austria 4,4 Wielka Brytania 4,0
Wielka Brytania 4,0 Holandia 3,8
Stany Zjednoczone 3,8 Stany Zjednoczone 3,6
Czechy 2,8 Czechy 2,9
Holandia 2,7 Polska 2,5
Japonia 2,4 Belgia i Luksemburg 2,5
Belgia i Luksemburg 2,3 Słowacja 2,4
Szwecja 2,2 Rosja 2,1
Chiny 2,2 Szwecja 1,9
Finlandia 1,9 W─Ögry 1,6
Słowacja 1,9 Hiszpania 1,4
Hiszpania 1,8 Dania 1,4
Polska 1,7 Ukraina 1,2
Szwajcaria 1,5 Szwajcaria 1,1
Korea 1,4 Finlandia 1,0
W─Ögry 1,4 Chorwacja 0,9
Unia Europejska 61,8 Unia Europejska 67,9
       
Hiszpania
(w mln dolarów)
2 841 Hiszpania
(w mln dolarów)
1 732
Ogó┼éem
(w mln dolarów)
156 566 Ogó┼éem
(w mln dolarów)
120 624

┼╣ród┼éo: Martín C., Herce J. A., Sosvilla-Rivero S., Velázquez F. J., La ampliación de la Unión Europea. Efectos sobre la economía espanola, La Caixa - Colección Estudios Económicos nr 27, Barcelona 2002.

Najwa┼╝niejszym krajem zarówno eksportuj─ůcym do krajów tego regionu, jak i importuj─ůcym ich towary s─ů Niemcy. Hiszpania sytuuje si─Ö tu prawie na samym ko┼äcu. Bilans handlowy jest jak na razie dla niej korzystny, jednak┼╝e z tendencj─ů do zmiany: szybciej ro┼Ťnie import Hiszpanii z krajów Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej, ni┼╝ eksport do nich towarów hiszpa┼äskich.

Podobnie wygl─ůda kwestia inwestycji bezpo┼Ťrednich, kierowanych do pa┼ästw regionu Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej (patrz tabela 8).

Tabela 8. G┼éówni inwestorzy, kieruj─ůcy kapita┼é do krajów Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej (dane z 31.12.1999 r.).

kraj inwestora % ca┼éo┼Ťci otrzymanego przez ten region kapita┼éu zagranicznego
Niemcy 19,4
Holandia 13,9
Stany Zjednoczone 10,7
Austria 7,1
Francja 7,0
Wielka Brytania 5,5
Włochy 4,8
Szwecja 2,9
Belgia 2,4
Szwajcaria 2,2
Korea 2,1
Rosja 1,6
Finlandia 1,5
Dania 1,4
Irlandia 1,1
Norwegia 0,9
Cypr 0,9
Liechtenstein 0,9
Luksemburg 0,5
Hiszpania 0,5
Unia Europejska 68,4
   
Hiszpania
(w mln dolarów)
453,2
Ogó┼éem
(w mln dolarów)
95 776

┼╣ród┼éo: Martín C., Herce J. A., Sosvilla-Rivero S., Velázquez F. J., La ampliación de la Unión Europea. Efectos sobre la economía espanola, La Caixa - Colección Estudios Económicos nr 27, Barcelona 2002.

Hiszpania zainwestowa┼éa w ten region jedynie 0,5 proc. ca┼éo┼Ťci kierowanego tam kapita┼éu. Mo┼╝na oczywi┼Ťcie twierdzi─ç, ┼╝e dzieje si─Ö tak ze wzgl─Ödu na znaczne oddalenie geograficzne Hiszpanii od tego regionu i zapewne jest to jeden z powodów, nie jest to jednak przekonuj─ůce usprawiedliwienie. Wystarczy spojrze─ç chocia┼╝by na du┼╝o mniejsz─ů od Hiszpanii Irlandi─Ö, równie┼╝ bardzo oddalon─ů od Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej, która jednak zainwestowa┼éa w tym regionie ponad dwa razy wi─Öcej.
Przywo┼éane dane ilustruj─ů fakt, i┼╝ Hiszpania przejawia znaczn─ů ignorancj─Ö i brak zainteresowania krajami kandyduj─ůcymi do UE. Prasa hiszpa┼äska, je┼Ťli ju┼╝ w ogóle pisze o krajach tego regionu, bardzo cz─Östo przekr─Öca nazwiska polityków, a czasem wr─Öcz zaskakuje ca┼ékowitym brakiem kompetencji, na przyk┼éad nazywaj─ůc polskiego premiera Mikulasem Dzurind─ů (18).

Kolejnym przyk┼éadem na dosy─ç frywolne traktowanie integracji europejskiej przez Hiszpanów jest zdarzenie z 20 marca 2002 roku, kiedy to premier Aznar po swym wyst─ůpieniu na forum Parlamentu Europejskiego, podsumowuj─ůcym osi─ůgni─Öcia szczytu w Barcelonie, zapominaj─ůc o wy┼é─ůczeniu mikrofonu zwróci┼é si─Ö do hiszpa┼äskiego Sekretarza Stanu ds. Europejskich ze s┼éynnym ju┼╝ zdaniem: "!Vaya conazo que he soltado!" (19). W wolnym t┼éumaczeniu znaczy to: "Ale g┼éupot nagada┼éem!", cho─ç sam Aznar wyrazi┼é to du┼╝o bardziej dosadnie. Prasa hiszpa┼äska w tym przypadku zareagowa┼éa jedynie drobnymi artyku┼éami, traktuj─ůc to zdarzenie raczej z dobrotliwym pob┼éa┼╝aniem, mówi─ůc o pechowym dniu premiera Aznara.

Wszystkie przywo┼éane przeze mnie fakty wskazuj─ů, i┼╝ Hiszpania nie jest zainteresowana rozszerzeniem UE, cho─ç jej cz─Öste deklaracje mog┼éyby na to wskazywa─ç. Je┼Ťli Hiszpania rzeczywi┼Ťcie straci na rozszerzeniu, zgodnie z przewidywaniami hiszpa┼äskich ekspertów, to z pewno┼Ťci─ů b─Ödzie to tylko i wy┼é─ůcznie jej wina, gdy┼╝ sama przeoczy┼éa wiele szans na rozwini─Öcie aktywnej wspó┼épracy handlowej czy inwestycji w krajach kandyduj─ůcych i pozwoli┼éa, by ubieg┼éy j─ů w tym inne, bardziej przezorne i dalekowzroczne kraje.

 


Wnioski końcowe

W pracy stara┼éam si─Ö uzasadni─ç tez─Ö, i┼╝ Hiszpania, mimo w┼éasnych cz─Östych deklaracji, nie jest aktywnie zaanga┼╝owana w budowanie wspólnej Europy. Dzi─Öki Unii Europejskiej Hiszpania mo┼╝e czerpa─ç korzy┼Ťci finansowe w ramach polityki regionalnej oraz zaspokaja─ç w┼éasne ambicje. Ogólne wnioski wynikaj─ůce z mojej pracy s─ů nast─Öpuj─ůce:

1. Hiszpania zajmuje, jako jedyne pa┼ästwo UE, pozycj─Ö po┼Ťredni─ů w hierarchii wa┼╝no┼Ťci pa┼ästw. Nie da si─Ö jej zakwalifikowa─ç do ┼╝adnej z dwóch grup, mi─Ödzy którymi si─Ö znajduje.

2. Hiszpania nie zdo┼éa┼éa dot─ůd wypracowa─ç ┼╝adnej spójnej koncepcji, dotycz─ůcej przysz┼éo┼Ťci jednocz─ůcej si─Ö Europy. Dyskusja na ten temat zdaje si─Ö toczy─ç obok niej, mimo i┼╝ pog┼é─Öbienie tej debaty zosta┼éo og┼éoszone priorytetem hiszpa┼äskiej prezydencji w UE.

3. Stanowisko Hiszpanii wobec rozszerzenia UE jest dosy─ç ambiwalentne. Z jednej strony deklaruje ona pomoc, zrozumienie i solidarno┼Ť─ç z krajami Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej, lecz z drugiej strony rozszerzenie ewidentnie uderza w jej interesy narodowe.

4. Hiszpania przejawia entuzjazm wobec pog┼é─Öbiania oraz rozszerzania integracji europejskiej, rozumiej─ůc przez to jedynie pewn─ů abstrakcyjn─ů ide─Ö. W praktyce odczuwa "Europ─Ö" jako co┼Ť bardzo odleg┼éego i nieznanego.

5. Wobec krajów Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej Hiszpania przejawia ignorancj─Ö i brak zainteresowania.

6. Przyj─Öcie nowych cz┼éonków do UE kojarzy si─Ö Hiszpanii z utrat─ů ogromnych ┼Ťrodków finansowych, przekazywanych jej obecnie w ramach unijnej polityki regionalnej. Hiszpania nie spostrzeg┼éa dot─ůd dla siebie ┼╝adnej szansy w rozszerzeniu UE, zaniedbuj─ůc wymian─Ö handlow─ů, jak równie┼╝ inwestycje bezpo┼Ťrednie kierowane do krajów Europy ┼Ürodkowo-Wschodniej. W konsekwencji po rozszerzeniu UE spodziewa si─Ö jedynie straci─ç.

Dla Hiszpanii tak naprawd─Ö jeszcze nie jest za pó┼║no, by naprawd─Ö zainteresowa─ç si─Ö Europ─ů, a zw┼éaszcza regionem, postrzeganym przez ni─ů jako wschodni. Wydaje si─Ö jednak, ┼╝e nie pojawi┼é si─Ö jeszcze wystarczaj─ůcy bodziec, by mog┼éo doj┼Ť─ç do takiego zwrotu w jej sposobie postrzegania integracji europejskiej.

 


Bibliografia

┼╣ród┼éa

1. Dokumenty:

1.1. Eurostat Yearbook 2001 (http://www.europa.eu.int/)
1.2. Grabowska-Cordova Beata, Popko Agnieszka, Skrobotówna Iwona, Warchala Micha┼é, Wizerunek Polski w prasie krajów cz┼éonkowskich Unii Europejskiej, Raport Instytutu Spraw Publicznych, Warszawa 2001.
1.3. Mielczarek Adam, Sikorska Małgorzata, Polska - Hiszpania, Polska - Szwecja. Wzajemne wizerunki w okresie rozszerzenia Unii Europejskiej, Raport z badań, Warszawa 2000.
1.4. More Europe. Program of the Spanish Presidency of the EU, Boletín Oficial del Estado, Madrid 2001.
1.5. The Spanish Economy, La Caixa, Monthly report - February, Barcelona 2002. (http://www.estudios.lacaixa.es)
1.6. Traktat Nicejski (http://europa.eu.int/comm/nice_treaty/index_es.htm)
1.7. Unia Europejska wobec procesów integracyjnych - wyzwania dla Polski, Materia┼éy z konferencji mi─Ödzynarodowej, Warszawa 1999.

2. Przemówienia:

2.1. Miguel Egea Ramón (Sekretarz Stanu ds. Europejskich) przed komisj─ů mieszan─ů do spraw Unii Europejskiej, 26.10.2000.
2.2. Miguel Egea Ramón (Sekretarz Stanu ds. Europejskich), wywiad Jacka Pawlickiego, Byka za rogi, Gazeta Wyborcza 29-30.12.2001.
2.3. Piqué i Camps Josep (Minister Spraw Zagranicznych Hiszpanii) na forum Senatu, Los grandes ejes que van a definir la presidencia espanola de la Unión Europea en el ano 2002, 21.03.2001.

3. Prasa:

3.1. El Mundo (http://www.elmundo.es)
3.2. El País (http://www.elpais.es)
3.3. Gazeta Wyborcza (http://www.gazeta.pl)
3.4. Kwartalnik Studiów Mi─Ödzynarodowych (http://www.monde-diplomatique.fr/md/)
3.5. Revista de la Oficina de Información Diplomática
3.6. Time (http://www.time.com)
3.7. World Politics (http://www.wws.princeton.esu/world_politics/)

4. ┼╣ród┼éa internetowe:

4.1. Centrum Stosunków Mi─Ödzynarodowych (http://www.csm.org.pl)
4.2. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Królestwa Hiszpanii (http://www.mae.es)
4.3. Unia Europejska (http://europa.eu.int)
4.4. Urz─ůd Komitetu Integracji Europejskiej (http://www.ukie.gov.pl)
 

Opracowania

5. Monografie:

5.1. Bernatowicz Gra┼╝yna, Droga Gracji, Hiszpanii i Portugalii do wspólnej Europy, Warszawa 1991.
5.2. Bidzi┼äska-Jakubowska Barbara, Unia Europejska: instytucje, porz─ůdek prawny, polityki wspólne, integracja Polski z UE, Opole 2000.
5.3. Doliwa-Klepacki Zbigniew M., Integracja europejska: (po Amsterdamie i Nicei), Białystok 2001.
5.4. Eatwell John, Ellman Michael, Karlsson Mats, Nuti D. Mario, Shapiro Judith, Więcej niż kolejne rozszerzenie. Unia Europejska a państwa Europy Środkowo-Wschodniej, Warszawa 1999.
5.5. Firlej Elżbieta, Stanowiska wybranych państw zachodnich w kwestii rozszerzenia Unii Europejskiej, Warszawa 1998.
5.6. Jasiński Leszek Jerzy, Reforma Unii Europejskiej z perspektywy Unii i Polski, Warszawa 1998.
5.7. Jesień Leszek, Po Amsterdamie, przed poszerzeniem: panorama polityczna Unii Europejskiej, Warszawa 1998.
5.8. Kaczmarek Julian, Unia Europejska - rozwój i zagro┼╝enia, Wroc┼éaw 2001.
Leonard Dick, Przewodnik po Unii Europejskiej, Warszawa 1998.
5.9. Negocjacje akcesyjne. Wnioski z do┼Ťwiadcze┼ä Grecji, Hiszpanii i Portugalii, Kolegium Europejskie - Natolin, Warszawa 1999.
5.10. Pietrzyk Irena, Polityka regionalna Unii Europejskiej i regiony w państwach członkowskich, Warszawa 2000.
5.11. Rappengluck Stefan, Nowy kształt Europy: Unia Europejska między reformami wewnętrznymi i rozszerzeniem, Warszawa 2000.
5.12. Rudnicki Maciej, Polityka regionalna Unii Europejskiej, Poznań 2000.
5.13. Tunon de Lara Manuel, Valdeón Baruque Julio, Domínguez Ortiz Antonio, Historia Hiszpanii, Kraków 1997.

6. Artykuły naukowe:

6.1. Bankowicz Marek, Polityka regionalna Wspólnoty Europejskiej, w: Mania Andrzej, P┼éonka Beata (red.), Polska w Europie regionów, Kraków 2000.
6.2. Barcz J., Jednolity Akt Europejski, w: Sprawy Mi─Ödzynarodowe nr 6, 1989.
6.3. Hykawy Rafa┼é, Ronkowski Piotr, Poparcie spo┼éecze┼ästw krajów cz┼éonkowskich dla procesu integracji europejskiej i rozszerzenia UE, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 3, Warszawa 2000.
6.4. Martín Carmela, Herce José Antonio, Sosvilla-Rivero Simón, Velázquez Francisco J., La ampliación de la Unión Europea. Efectos sobre la economía espanola, La Caixa - Colección Estudios Económicos nr 27, Barcelona 2002 (http://www.estudios.lacaixa.es/)
6.5. Szczyt Unii Europejskiej w Nicei, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 6, Warszawa 2001.
6.6. Wójcik Anna, Priorytety prezydencji hiszpa┼äskiej w Unii Europejskiej, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 8, Warszawa 2002.
6.7. Wójcik Anna, Przyst─ůpienie Hiszpanii do Wspólnot Europejskich, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 7, Warszawa 2001.

7. Artykuły publicystyczne:

7.1. Aznar reclama una Europa fuerte frente al nacionalismo, El País 01.03.2002.
7.2. Crece el esceptisismo ante la construcción europea, El País 15.01.2001.
7.3. Cue Carlos E., Josep Piqué presenta el borrador de la presidencia espanola, El País 01.09.2001.
7.4. Egurbide Peru, Aznar advierte a la UE de que la ampliación no debe recortar los fondos de Espana, El País 21.04.2001.
7.5. Egurbide Peru, Aznar explica a los candidatos a la UE que las ayudas a Espana no dificultan su ingreso, El País 05.12.2001.
7.6. Egurbide Peru, Aznar ofrece en Varsovia las máximas facilidades a la inmigración polaca, El País 04.12.2001.
7.7. Espana crecerá un 2% menos por la ampliación europea, según La Caixa, El País 13.03.2002.
7.8. Espinosa Emilio Lamo, Estar en Europa, ser europeos, El País 31.12.2001.
7.9. Esteruelas B, Egurbide P., Aznar descubre su idea de Europa, El País 15.10.2001.
7.10. "Más Europa", El País 11.12.2001.
7.11. Gonzales Juan Carlos, "!Vaya conazo que he soltado!", El Mundo 21.03.2002.
7.12. Niklewicz Konrad, Chcecie pracowa─ç? To na pó┼é etatu, Gazeta Wyborcza 09.11.2001.
7.13. Niklewicz Konrad, Jak nie dzi┼Ť, to jutro, Gazeta Wyborcza 15.11.2001.
7.14. Pszczó┼ékowska Dominika, Skokiem do Unii, Gazeta Wyborcza 15.11.2001.
7.15. Tertsch Hermann, Polonia, el gran reto de Europa, El País 26.08.2001.
7.16. "!Vaya conazo que he soltado!", El País 21.03.2002.
7.17. Yarnoz Carlos, Espana apenas perderá fondos de la UE al retrasar la entrada de los candidatos más pobres, El País 27.01.2002.

 

PRZYPISY

(1)  Szerzej na ten temat patrz: Negocjacje akcesyjne. Wnioski z do┼Ťwiadcze┼ä Grecji, Hiszpanii i Portugalii, Kolegium Europejskie - Natolin, Warszawa 1999 oraz Wójcik A., Przyst─ůpienie Hiszpanii do Wspólnot Europejskich, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 7, Warszawa 2001.

(2)  Wi─Öcej danych statystycznych odno┼Ťnie pa┼ästw UE patrz: Eurostat Yearbook 2001

(3)  Szerzej na temat instytucji UE patrz: Bidzi┼äska-Jakubowska B., Unia Europejska: instytucje, porz─ůdek prawny, polityki wspólne, integracja Polski z UE, Opole 2000 oraz Leonard D., Przewodnik po Unii Europejskiej, Warszawa 1998.

(4)  Ibidem.

(5)  Szerzej na temat polityki regionalnej UE patrz: Pietrzyk I., Polityka regionalna Unii Europejskiej i regiony w pa┼ästwach cz┼éonkowskich, Warszawa 2000; Rudnicki M., Polityka regionalna Unii Europejskiej, Pozna┼ä 2000; Bankowicz M., Polityka regionalna Wspólnoty Europejskiej, w: Mania A., P┼éonka B. (red.), Polska w Europie regionów, Kraków 2000.

(6)  Dok┼éadne omówienie celów polityki regionalnej UE patrz: Pietrzyk I., Polityka regionalna Unii Europejskiej i regiony w pa┼ästwach cz┼éonkowskich, Warszawa 2000.

(7)  Szerzej na temat reform przewidzianych w Traktacie Nicejskim patrz: Traktat Nicejski (europa.eu.int/comm/nice_treaty/index_es.htm); Doliwa-Klepacki Z. M., Integracja europejska: (po Amsterdamie i Nicei), Bia┼éystok 2001; Szczyt Unii Europejskiej w Nicei, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 6, Warszawa 2001.

(8)  Martín C., Herce J. A., Sosvilla-Rivero S., Velázquez F. J., La ampliación de la Unión Europea. Efectos sobre la economía espanola, La Caixa - Colección Estudios Económicos nr 27, Barcelona 2002; o stanowisku Hiszpanii zob. te┼╝: Egurbide P., Aznar advierte a la UE de que la ampliación no debe recortar los fondos de Espana, El País 21.04.2001 oraz Yarnoz C., Espana apenas perderá fondos de la UE al retrasar la entrada de los candidatos más pobres, El País 27.01.2002.

(9)  Szerzej na ten temat patrz: Doliwa-Klepacki Z. M., Integracja europejska: (po Amsterdamie i Nicei), Bia┼éystok 2001.

(10)  Crece el esceptisismo ante la construcción europea, El País 15.01.2001.

(11)  Wójcik A., Priorytety prezydencji hiszpa┼äskiej w Unii Europejskiej, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 8, Warszawa 2002; Esteruelas B, Egurbide P., Aznar descubre su idea de Europa, El País 15.10.2001.

(12)  Aznar reclama una Europa fuerte frente al nacionalismo, El País 01.03.2002.

(13)  Egurbide P., Aznar explica a los candidatos a la UE que las ayudas a Espana no dificultan su ingreso, El País 05.12.2001; Egurbide P., Aznar ofrece en Varsovia las máximas facilidades a la inmigración polaca, El País 04.12.2001.

(14)  More Europe. Program of the Spanish Presidency of the EU, Boletín Oficial del Estado, Madrid 2001; szerzej na ten temat patrz: Wójcik A., Priorytety prezydencji hiszpa┼äskiej w Unii Europejskiej, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 8, Warszawa 2002.

(15)  Wójcik A., Priorytety prezydencji hiszpa┼äskiej w Unii Europejskiej, w: Biuletyn Analiz UKIE nr 8, Warszawa 2002, s. 5.

(16)  Martín C., Herce J. A., Sosvilla-Rivero S., Velázquez F. J., La ampliación de la Unión Europea. Efectos sobre la economía espanola, La Caixa - Colección Estudios Económicos nr 27, Barcelona 2002.

(17)  Espinosa E. L., Estar en Europa, ser europeos, El País 31.12.2001; t┼éumaczenie w┼éasne.

(18)  Egurbide P., Aznar explica a los candidatos a la UE que las ayudas a Espana no dificultan su ingreso, El País 05.12.2001.

(19)  "!Vaya conazo que he soltado!", El País 21.03.2002; Gonzales J. C., "!Vaya conazo que he soltado!", El Mundo 21.03.2002.


   

Czytano 32138 razy Opublikował: Admin Data utworzenia: 5 Listopad 2005 Data aktualizaji 11 Listopad 2019
Ilo┼Ť─ç odwiedzin strony: 55576226 od 2005-11-01
Obecnie na stronie jest: 5 u┼╝ytkownik├│w
2000- © Hiszpania-online.com - Wszelkie prawa zastrze┼╝one